टिमुरका फाइदाहरु

टिमुर नेपालमा पाइने एक किसिमको वनस्पति हो । बास्नादार टिमुरलाई मसलाका रूपमा लिइन्छ । यसको वैज्ञानिक नाम जान्थोजाइलम अर्मेटम हो । यसलाई संस्कृतमा तुम्बरु, तीक्ष्णफल, तीक्ष्ण पत्र र तीक्ष्णवल्क भनिन्छ ।

यसको बिरुवामा काँडैकाँडा हुन्छ । नेपालको महाभारत पर्वत शृंखलाको १२०० देखि २,५०० मिटरसम्मको उचाइका खुला पाखामा पाइन्छ । यसका अण्डवृत्त आकारका पात हन्छन् । पातका टुप्पा तिखा हुन्छन् । यसको बोटमा हरिया र केही पहेँला स–साना फूलहरू फुल्छन् ।

यसका फलहरू स–साना राता ४ देखि ५ मिलिमिटर व्यासका हुन्छन् । फलको स्वाद तितो, पिरो र जिब्रो पर्पराउने हुन्छ । यसको फलबाट बास्ना पनि आउँछ । बीउ गोलो र सानो हुन्छ । यसको गेडा अर्थात् फलहरू पाक्ने समयभन्दा केही अघि नै बोटबाट संकलन गर्नुपर्छ । पाकेपछि झर्छ । संकलन गरिएको टिमुर राम्ररी सुकाई सुक्खा गोदाममा राख्नुपर्छ ।

यसको सेवनले वायु शमन हुन्छ । दाँत दुखेको निको पार्न पनि यसको सेवन गरिन्छ । यसको सेवनले चिसोजन्य ज्वरो निको हुन्छ । टिमुर अजिर्ण र हैजा इत्यादिमा उपयोगी मानिन्छ । टिमुरको धुलो अचार वा चटनीमा मिसाएर खाने प्रचलन छ । यसलाई मसलाका रुपमा मासुमा राख्न सकिन्छ ।

खानामा नियमित टिमुरको मात्रा मिलाउँदा शरीरमा ताप प्राप्त हुन्छ । जाडो मौसममा बढी लाभदायी हुन्छ । हाडजोर्नी दुख्दा, पेट दुख्दा र लेक लाग्दा (हाई अल्टिच्युड) को औषधिका रूपमा समेत टिमुरको प्रयोग गरिन्छ । हिजोआज टुथपेस्ट बनाउने कम्पनीहरुले पनि टिमुरको उपयोग गर्न थालेका छन् ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *